Mercedes-Benz Zetros to najnowszy członek rodziny Mercedes-Benz. Ten terenowy samochód z silnikiem umieszczonym przed kabiną i napędem na wszystkie koła cechuje się dużą zwrotnością i dobrymi właściwościami jezdnymi w terenie.

Mercedes-Benz Zetros w wersji cywilnej po raz pierwszy szerokiej publiczności został zaprezentowany podczas targów IAA 2008 w Hanowerze - wersje wojskowe pokazano na paryskich targach Eurosatory w czerwcu. Pod względem konstrukcyjnym samochód ten jest przystosowany do eksploatacji w najtrudniejszym terenie - można nawet śmiało zaryzykować twierdzenie, że jeśli chodzi o jego zdolności trakcyjne, bliżej mu do samochodów wojskowych niż cywilnych. Mercedes-Benz Zetros sprawdzi się doskonale wszędzie tam, gdzie utwardzone drogi są rzadkością: w miejscach katastrof, przy gaszeniu pożarów lasów czy w sektorze energetycznym. Ma wszystkie cechy wymagane w ekstremalnych warunkach eksploatacji. Koncepcja niskiej zabudowy jest ponadto ułatwieniem w transporcie kolejowym i lotniczym.

Zetros uzupełnia typoszeregi samochodów ciężarowych Mercedes-Benz Actros, Axor oraz Atego. Jego główną zewnętrzną cechę charakterystyczną jest kabina typu klasycznego, czyli z silnikiem umieszczonym z przodu. Zetros z napędem na wszystkie koła jest oferowany w wersji trzyosiowej jako Zetros 2733 A 6x6 oraz dwuosiowej jako Zetros 1833 A 4x4.

Samochód ciężarowy z napędem na wszystkie koła nie jest oczywiście niczym szczególnym - wynikająca z rodzaju napędu podwyższona mobilność jest przecież powszechnie stosowana w pojazdach budowlanych. Zetros nie jest jednak kolejnym samochodem przeznaczonym do wykorzystania jako typowa wywrotka. Istotą nowej koncepcji jest zastosowanie zmodyfikowanych podwozi ciężarowych Actros z napędem na wszystkie koła oraz innych sprawdzonych komponentów z seryjnie produkowanych typoszeregów Axor oraz Actros i dostosowanie ich do pracy w ekstremalnych warunkach terenowych. Rama i komponenty podwozia zostały połączone z innowacyjnym modułem kabiny kierowcy, odwołującym się do koncepcji „globalnego kokpitu" („Global Cockpit") i układu kierowniczego Mercedes-Benz Axor. Dzięki takiemu podejściu udało się skonstruować „pełnokrwisty" samochód off-road mający jednak właściwości ergonomiczne typowe dla drogowego samochodu ciężarowego. Zastosowanie w Zetrosie komponentów znanych z innych ciężarówek Mercedes-Benz pozwala na ujednolicenie obsługi pojazdów w obrębie jednej floty, a tym samym znaczną redukcję uszkodzeń powstających w wyniku nieumiejętnej obsługi oraz skrócenie czasu szkolenia personelu.

Silnik za kabiną
Usytuowanie siedzenia kierowcy za osią przednią sprawia, że Zetrosem kieruje się podobnie jak samochodem osobowym, a elementy kontrolne i moduły obsługowe (wskaźniki, przyciski, przełączniki itp.) przejęte z ciężarowych modeli wielkoseryjnych ułatwiają szybkie i pewne opanowanie jazdy.

Zarówno w wersji dwu-, jak i trzyosiowej Zetros ma identyczną kabinę, która spełnia najwyższe wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ergonomii. Znaną zaletą samochodów z silnikiem umieszczonym przed kabiną jest płaska podłoga, zapewniająca odpowiednio dużą swobodę ruchów. Innym elementem zwiększającym komfort jazdy takim samochodem, zwłaszcza w terenie, jest ulokowanie miejsca kierowcy między osiami. Maska silnika odchylana do przodu umożliwia wygodną i szybką obsługę serwisową.

Zetros z zewnątrz wykazuje wyraźne podobieństwo do oferowanych aktualnie samochodów terenowych Mercedes-Benz (np. do modelu GL) - m.in. za sprawą charakterystycznej osłony chłodnicy. Jednolita kabina kierowcy tego typoszeregu spełnia najwyższe wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ergonomii. Oprócz trzech pojedynczych foteli jest w niej również miejsce na bagaż.

Teren mu niestraszny

Zetros napędzany jest przez sześciocylindrowy silnik rzędowy OM 926 LA, stosowany np. w modelu Axor. Ten kompaktowy i lekki turbodoładowany silnik wysokoprężny o pojemności skokowej 7,2 l rozwija moc 240 kW (326 KM) w przedziale 2000-2300 obr/min i maksymalny moment obrotowy 1300 Nm w przedziale 1200-1600 obr/min. Niezawodność i trwałość tego silnika została wielokrotnie sprawdzona nie tylko w samochodach ciężarowych Mercedes-Benz, ale także w modelach terenowych. Za przenoszenie siły napędowej odpowiada sterowana hydraulicznie skrzynia biegów G 131, wyposażona w osiem biegów do jazdy w przód i bieg pełzający z krótkim przełożeniem. W tym roku ma się pojawić opcjonalna możliwość zamontowania w pełni zautomatyzowanej skrzyni biegów.

Zetros jest doskonale przygotowany do jazdy w najtrudniejszym terenie: ma stały napęd na wszystkie koła. Dwustopniowa skrzynia rozdzielcza z przełożeniem redukującym do jazdy terenowej 1:1,69 zwiększa siłę napędową o blisko 70%. Do tego dochodzą załączane, mechaniczne blokady mechanizmów różnicowych w każdej z osi oraz blokada międzyosiowa. Wytrzymałe osie mają zawieszenia mechaniczne na resorach piórowych oraz zwolnice planetarne w piastach kół. Nośność osi przedniej wynosi maksymalnie 7,5 t (opcjonalnie 9 t), osie tylna mają nośność po 9 t. Właściwości trakcyjne w terenie zwiększają dodatkowo pojedyncze opony, ponieważ koła tylne poruszają się po śladzie kół przednich. Standardowo stosowane są opony w rozmiarze 14 R20.

Samochód został przystosowany do pokonywania przeszkód wodnych: dopuszczalna głębokość brodzenia wynosi standardowo 800 mm, a dzięki odpowiednim modyfikacjom można ją na życzenie zwiększyć do 1100 mm. Przewidując trudne warunki eksploatacji, na wszystkich osiach zastosowano hamulce bębnowe, również z myślą o ułatwieniu czynności obsługowych i napraw.

Elastyczna koncepcja: możliwość dalszych konfiguracji
Rozstaw osi Zetrosa w wersji dwuosiowej wynosi 4800 mm, natomiast w wersji trzyosiowej jest to 4750 + 1450 mm. Podwozie waży 8,6 t (dwuosiowe) lub 10,5 t (trzyosiowe), a dopuszczalna masa całkowita pojazdu to odpowiednio 16 (18) t lub 25 (27) t. Standardowa skrzynia ładunkowa może mieć długość 5,1 lub 6,2 m, przy czym możliwe są też skrzynie o innych wymiarach. Koncepcja pojazdu Mercedes-Benz Zetros umożliwia w razie potrzeby stworzenie wielu innych jego wersji. Podobnie jak pozostałe ciężarówki Mercedesa, Zetros produkowany jest w fabryce samochodów ciężarowych Mercedes-Benz w Wörth. Zastosowanie produkowanych wielkoseryjnie komponentów jest gwarancją dostaw części zamiennych i serwisu na całym świecie poprzez sieć Mercedes-Benz skupiającą blisko 5000 punktów serwisowych w 160 krajach.

Dariusz Piernikarski